ก้าวกระโดดของไทยสู่อุตสาหกรรม PCB โลก โอกาสทองที่ต้องมาพร้อม “วิสัยทัศน์” และ “ความระมัดระวัง” /โดย: ดร.Force

              นับเป็นอีกหนึ่งก้าวสำคัญที่น่าจับตามองสำหรับเศรษฐกิจไทย เมื่อคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ได้อนุมัติการลงทุนเฟสสองของ 3 บริษัทยักษ์ใหญ่ผู้ผลิตแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (PCB) จากจีนและไต้หวัน มูลค่ารวมกว่า 22,000 ล้านบาท การตัดสินใจทุ่มเม็ดเงินมหาศาลในครั้งนี้ไม่เพียงแต่ตอกย้ำความเชื่อมั่นในศักยภาพของประเทศไทย แต่ยังเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาที่ดันให้ไทยผงาดขึ้นเป็น “ฮับอุตสาหกรรม PCB อันดับ 1 ของอาเซียน และอันดับ 5 ของโลก” อย่างเต็มภาคภูมิ

               อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางตัวเลขการลงทุนที่สวยหรูและการจ้างงานที่เพิ่มขึ้นกว่า 5,000 ตำแหน่ง ประเทศไทยกำลังยืนอยู่บนทางแพร่งที่ต้องวิเคราะห์อย่างรอบด้านว่า เราจะเป็นเพียง “ฐานการผลิตชั่วคราว” ที่รองรับผลกระทบจากภูมิรัฐศาสตร์ หรือจะสามารถยกระดับเป็น “ผู้เล่นหลัก” ในห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีขั้นสูงระดับโลกได้อย่างแท้จริง

            【เบื้องลึกการลงทุน: ส้มหล่นจากสงครามการค้า สู่ยุทธศาสตร์ China Plus One】 หากมองลึกลงไปถึงแก่นของกระแสเงินทุนที่ไหลเข้าไทยในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (กว่า 222 โครงการ มูลค่ารวมกว่า 3.2 แสนล้านบาท) ปัจจัยหลักไม่ได้มาจากเสน่ห์ของประเทศไทยเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลพวงโดยตรงจาก สงครามเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ และจีน (US-China Tech War) ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์บีบบังคับให้บริษัทยักษ์ใหญ่ต้องกระจายความเสี่ยงและลดการพึ่งพาฐานการผลิตในจีนเพียงแห่งเดียว เกิดเป็นยุทธศาสตร์ “China Plus One”

               ประเทศไทยซึ่งมีจุดเด่นด้านความเป็นกลางทางการเมือง มีโครงสร้างพื้นฐานที่ค่อนข้างพร้อม และมีประสบการณ์ในอุตสาหกรรมยานยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นพื้นฐานมายาวนาน จึงกลายเป็น “หลุมหลบภัย” และ “ฐานที่มั่นใหม่” ที่สมบูรณ์แบบ โดยการลงทุนรอบล่าสุดนี้มุ่งเน้นไปที่เทคโนโลยีแห่งอนาคต เพื่อรองรับการเติบโตแบบก้าวกระโดดของ AI Server, Data Center, ระบบสื่อสาร 5G/6G และอุปกรณ์อัจฉริยะ (IoT) ซึ่งล้วนต้องการแผงวงจรที่มีประสิทธิภาพสูงทั้งสิ้น

            【ชำแหละ 3 บิ๊กดีล: การยกระดับเทคโนโลยีขั้นสูงในไทย】 การลงทุนเฟสสองของทั้ง 3 บริษัท สะท้อนให้เห็นถึงการยกระดับความซับซ้อนของชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่จะผลิตในประเทศไทย ซึ่งต่างจากยุคอดีตที่เน้นเพียงการประกอบชิ้นส่วนพื้นฐาน

              [1] Compeq Technology (ลงทุนเพิ่ม 9,170 ล้านบาท): มุ่งเน้นการผลิต Flexible PCB (แผงวงจรพิมพ์แบบยืดหยุ่น) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในอุปกรณ์สวมใส่ (Wearables), สมาร์ทโฟนจอพับได้, และอุปกรณ์ทางการแพทย์ขั้นสูง ที่ต้องการความบางเบาและยืดหยุ่นสูง

              [2] Gold Circuit Electronics – GCE (ลงทุนเพิ่ม 7,230 ล้านบาท): มุ่งเน้นการผลิต HDI PCB (High Density Interconnect) เทคโนโลยีแผงวงจรที่มีความหนาแน่นสูง ช่วยให้สามารถบรรจุชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ได้มากขึ้นในพื้นที่ที่เล็กลง ตอบโจทย์ชิปประมวลผล AI และเซิร์ฟเวอร์ประสิทธิภาพสูง

              [3] Multi-Fineline Electronics – MFLEX (ลงทุนเพิ่ม 5,800 ล้านบาท): ขยายกำลังการผลิตเพื่อรองรับลูกค้ากลุ่มเทคโนโลยีระดับโลก สร้างเครือข่ายห่วงโซ่อุปทานที่แข็งแกร่งขึ้นภายในประเทศ

            【บทวิเคราะห์: โอกาสที่ต้องคว้า กับความท้าทายที่ซ่อนเร้น】 แม้การลงทุนเหล่านี้จะเป็นข่าวดีอย่างปฏิเสธไม่ได้ แต่ในมุมมองเชิงเศรษฐศาสตร์มหภาคและการพัฒนาอย่างยั่งยืน รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องตั้งคำถามและเตรียมรับมือกับความท้าทายดังต่อไปนี้

              1. กับดักรับจ้างผลิต (OEM Trap) และการถ่ายทอดเทคโนโลยี (Tech Transfer) เราต้องระวังไม่ให้ไทยเป็นเพียง “โรงงานประกอบ” ที่ใช้แรงงานราคาถูกและทรัพยากรในประเทศ รัฐบาลต้องมีเงื่อนไขหรือกลไกที่ชัดเจนในการต่อรองให้เกิด การถ่ายทอดเทคโนโลยี (Technology Transfer) สู่บุคลากรและสถาบันการศึกษาของไทย การสร้างงาน 5,000 ตำแหน่งเป็นเรื่องดี แต่ต้องเป็นงานที่สร้างทักษะขั้นสูง (High-skilled labor) ไม่ใช่เพียงพนักงานฝ่ายผลิต นอกจากนี้ ควรส่งเสริมให้ผู้ประกอบการชาวไทย (SMEs) สามารถเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ Supply Chain ของยักษ์ใหญ่เหล่านี้ให้ได้ เพื่อให้เม็ดเงินหมุนเวียนและสร้างความเข้มแข็งในประเทศ

              2. วิกฤตขาดแคลนวิศวกรและบุคลากรทางเทคโนโลยี การเติบโตของอุตสาหกรรม AI และ Semiconductor ต้องการบุคลากรด้าน STEM (วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์) จำนวนมหาศาล คำถามคือ ระบบการศึกษาไทยผลิตวิศวกรเฉพาะทางได้เพียงพอและตรงกับความต้องการของอุตสาหกรรม PCB ขั้นสูงหรือไม่? หากเราผลิตไม่ทัน ท้ายที่สุดบริษัทต่างชาติก็จำเป็นต้องนำเข้าบุคลากรระดับผู้เชี่ยวชาญจากประเทศตนเอง ทำให้ไทยเสียโอกาสในการพัฒนาทุนมนุษย์

              3. ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร (Environment & Resource Management) นี่คือประเด็นที่มักถูกมองข้าม อุตสาหกรรมผลิต PCB เป็นอุตสาหกรรมที่ ใช้ทรัพยากรน้ำมหาศาลและมีการใช้สารเคมีอันตราย (เช่น กรดในการกัดลายวงจร โลหะหนัก) ในกระบวนการผลิต ท่ามกลางวิกฤตความผันผวนของสภาพอากาศและปัญหาเอลนีโญ รัฐบาลและนิคมอุตสาหกรรมมีแผนบริหารจัดการน้ำอย่างไรเพื่อไม่ให้กระทบต่อภาคการเกษตรและการอุปโภคบริโภคของประชาชน? รวมถึงมาตรการบำบัดน้ำเสียที่ต้องเข้มงวดตามมาตรฐานระดับโลก (ESG) เพื่อไม่ให้ทิ้งมลพิษไว้ให้คนไทยรับภาระ

              4. พลังงานสะอาด (Green Energy) ที่ต่างชาติเรียกหา บริษัทเทคโนโลยีระดับโลกที่สั่งซื้อชิ้นส่วนจากโรงงานเหล่านี้ ล้วนมีพันธสัญญาในการมุ่งสู่ Net Zero รัฐบาลไทยจึงต้องเร่งจัดหาและเปิดเสรีให้มีการเข้าถึง “พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy)” ที่เพียงพอและราคาเป็นธรรม หากโครงสร้างพลังงานของไทยยังพึ่งพาฟอสซิลเป็นหลัก อาจทำให้ความสามารถในการแข่งขันระยะยาวลดลง

             【บทสรุป】

               การหลั่งไหลของเม็ดเงินกว่า 22,000 ล้านบาทในอุตสาหกรรม PCB นับเป็นโอกาสทองระดับทศวรรษที่อาจช่วยพลิกโฉมเศรษฐกิจไทยที่กำลังเผชิญปัญหาเชิงโครงสร้าง ทว่า การได้เป็น “อันดับ 1 ของอาเซียน” ไม่ควรเป็นเพียงถ้วยรางวัลที่เอาไว้ชื่นชมเพียงชั่วคราว

               ก้าวต่อไปของรัฐบาลไทยและ BOI คือการเปลี่ยน “มูลค่าการลงทุน” ให้กลายเป็น “มูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ” อย่างแท้จริง ผ่านการเร่งอัปสกิลแรงงาน บังคับใช้มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มงวด และผลักดันให้เกิดการวิจัยและพัฒนา (R&D) ภายในประเทศ หากเราทำสำเร็จ ไทยจะก้าวข้ามจากการเป็นเพียง “ผู้รับจ้างทำของ” สู่การเป็น “ประเทศที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรม” แต่หากเราปล่อยปละละเลย ขาดการวางแผนเชิงยุทธศาสตร์ระยะยาว เราอาจเป็นเพียงจุดแวะพักชั่วคราวของทุนข้ามชาติ ที่พร้อมจะย้ายฐานการผลิตหนีทันทีเมื่อมีประเทศอื่นที่ให้ข้อเสนอที่ดีกว่า

ที่มา: น.อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์ ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

——————————————————————————————————————————-

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์