ไทยจะรอดได้อย่างไรในโลกที่ไม่รอใคร!!! โดย ดร.Force

#จากประเทศติดกับดักรายได้ปานกลางสู่รัฐสมรรถนะสูงและรัฐสวัสดิการที่ยั่งยืน

ประเทศไทยกำลังยืนอยู่บนทางแยกประวัติศาสตร์อีกครั้งหนึ่ง แต่ครั้งนี้ไม่ใช่ทางแยกของการเมืองระยะสั้น หากเป็นทางแยกของ “#โครงสร้างรัฐและเศรษฐกิจ” ที่จะกำหนดชะตากรรมของประเทศในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า

อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ชะลอตัว การจัดเก็บภาษีที่ต่ำกว่าศักยภาพ การคอรัปชันที่ฝังรากลึก สังคมสูงวัย อัตราการเกิดที่ลดต่ำ คุณภาพการศึกษาที่ไม่สอดคล้องกับโลกเทคโนโลยี และเศรษฐกิจที่ยังพึ่งพาการท่องเที่ยวเชิงปริมาณ ล้วนไม่ใช่ปัญหาแยกส่วน แต่คืออาการเดียวกันของ “#รัฐที่สมรรถนะลดลง” (Declining State Capacity)

คำถามจึงไม่ใช่เพียงว่า GDP ไทยจะโตได้อีกหรือไม่ แต่คือ รัฐไทยยังมีความสามารถพอที่จะออกแบบอนาคตของตนเองหรือไม่?

#กับดักรายได้ปานกลาง: ปัญหาเศรษฐกิจ หรือปัญหาอำนาจรัฐ

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ไทยถูกอธิบายว่าติดกับดักรายได้ปานกลางเพราะขาดนวัตกรรม ขาดเทคโนโลยี หรือขาดแรงงานคุณภาพ แต่ในความเป็นจริง ปัญหาที่ลึกกว่านั้นคือ #โครงสร้างอำนาจที่เอื้อให้ระบบเดิมอยู่รอด

เมื่อทุนผูกขาดไม่ต้องแข่งขัน เมื่อแรงงานราคาถูกยังถูกใช้แทนเทคโนโลยี เมื่อรัฐอ่อนแอเกินกว่าจะเลือก “ผู้ชนะและผู้แพ้” ทางเศรษฐกิจ ประเทศย่อมไม่มีแรงจูงใจจะเปลี่ยนแปลง แม้โลกจะเปลี่ยนไปแล้วก็ตาม

ประเทศที่หลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง ไม่ว่าจะเป็นเกาหลีใต้ ฟินแลนด์ หรืออิสราเอล ล้วนมีจุดร่วมสำคัญ คือ รัฐที่เข้มแข็งพอจะท้าทายผลประโยชน์เดิม และลงทุนในอนาคตอย่างมีวินัย

#เศรษฐกิจไม่ใช่เรื่องเงินอย่างเดียวแต่คือความมั่นคงแห่งชาติ

ในโลกศตวรรษที่ 21 ความมั่นคงไม่ได้วัดจากจำนวนรถถัง เรือรบและเครื่องบินเพียงอย่างเดียว หากวัดจากผลิตภาพแรงงาน ความสามารถด้านเทคโนโลยี ความมั่นคงทางสังคม และศักยภาพทางการคลังของรัฐ

GDP ต่ำ หมายถึงภาษีน้อย
ภาษีน้อย หมายถึงรัฐอ่อน
รัฐอ่อน หมายถึงกองทัพอ่อน การศึกษาอ่อน และอำนาจต่อรองระหว่างประเทศลดลง

ในบริบทนี้ คอรัปชันจึงไม่ใช่แค่ปัญหาศีลธรรม แต่คือ ภัยคุกคามเชิงยุทธศาสตร์ ที่บ่อนทำลายอธิปไตยของรัฐจากภายใน เปิดช่องให้ทุนต่างชาติและอำนาจภายนอกแทรกแซงระบบเศรษฐกิจและการเมืองได้ง่ายดายยิ่งขึ้น

#จากรัฐที่เอาตัวรอดสู่รัฐที่กำหนดเกม

การปฏิรูปประเทศไทยไม่อาจทำได้ด้วยนโยบายเฉพาะหน้า หากต้องเป็น Roadmap ระยะยาวที่เชื่อมโยงกันทั้งระบบ

ในช่วง 5 ปีแรก สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่การเติบโตแบบหวือหวา แต่คือการ “#หยุดเลือดไหล” ด้วยการ #เพิ่มขีดความสามารถรัฐ ปิดช่องรั่วภาษี ปราบคอรัปชันเชิงระบบ และเปลี่ยนราชการสู่ Digital–AI Governance เพื่อให้รัฐกลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ช่วง 5–10 ปีถัดมา คือ #การเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจอย่างแท้จริง จากการพึ่งแรงงานราคาถูกและทรัพยากร ไปสู่เศรษฐกิจฐานเทคโนโลยี นวัตกรรม และผลิตภาพสูง รัฐต้องกล้าลงทุนในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ ตั้งแต่ AI, Semiconductor, Biotech, Green Energy ไปจนถึงอุตสาหกรรมความมั่นคง และใช้การศึกษาเป็นเครื่องจักรผลิต GDP ไม่ใช่แค่เครื่องมือแจกโอกาสเชิงสังคม

และในระยะ 10–20 ปี เมื่อฐานเศรษฐกิจแข็งแรง รัฐสวัสดิการจึงจะไม่ใช่ภาระงบประมาณ แต่เป็นกลไกสร้างเสถียรภาพสังคม ทำให้ประชาชนกล้าเสี่ยง กล้าคิด กล้าสร้างนวัตกรรม ซึ่งจะย้อนกลับมาเสริมพลังเศรษฐกิจและความมั่นคงของรัฐเอง

ท่องเที่ยว การศึกษา และสังคมสูงวัย: ทรัพยากรหรือภาระ ขึ้นอยู่กับการออกแบบ

ประเทศไทยมีธรรมชาติและวัฒนธรรมที่โดดเด่นระดับโลก แต่การใช้ประโยชน์แบบเน้นปริมาณกำลังทำให้ทรัพยากรเสื่อมโทรม และรายได้ต่อหัวต่ำกว่าศักยภาพ การเปลี่ยนสู่การท่องเที่ยวเชิงคุณภาพ การเก็บค่าธรรมเนียมการใช้ทรัพยากร และการจำกัดความสามารถรองรับนักท่องเที่ยว จึงไม่ใช่การปิดประเทศ แต่คือการรักษาสินทรัพย์ของชาติ

ในขณะเดียวกัน สังคมสูงวัยไม่จำเป็นต้องเป็นภาระ หากรัฐลงทุนในเทคโนโลยี ระบบสุขภาพ และการยกระดับทักษะแรงงานให้สามารถทำงานได้นานขึ้นและมีผลิตภาพสูงขึ้น ประเทศที่คนแก่แต่ยังรวย ย่อมมั่นคงกว่าประเทศที่หนุ่มสาวมากแต่ยากจน

#รัฐไทยควรเป็นรัฐแบบใด?

คำตอบไม่ใช่รัฐเล็กที่ปล่อยตลาดทุกอย่าง และไม่ใช่รัฐแจกเงินโดยไร้วินัย แต่คือ รัฐพัฒนาเชิงยุทธศาสตร์ที่มีรัฐสวัสดิการรองรับ

รัฐที่กล้าเลือกทิศทาง
รัฐที่ลงทุนในอนาคต
รัฐที่สร้างความมั่นคงให้ชีวิตประชาชน

เพราะในโลกที่การแข่งขันรุนแรงขึ้นทุกวัน ประเทศที่ไม่สามารถออกแบบอนาคตของตนเอง ย่อมกลายเป็นเพียงสนามแข่งขันของผู้อื่น

#บทส่งท้าย

ประเทศไทยไม่ได้ยากจนเพราะขาดทรัพยากร หากแต่ยังไม่กล้าเปลี่ยนโครงสร้างรัฐให้สอดคล้องกับโลกใหม่

การเพิ่ม GDP ไม่ใช่เป้าหมายสุดท้าย แต่คือผลลัพธ์ของรัฐที่มีสมรรถนะ
รัฐสวัสดิการไม่ใช่ความฝันซ้ายหรือขวา แต่คือเครื่องมือสร้างความมั่นคง
และการปฏิรูปเชิงโครงสร้างไม่ใช่ทางเลือก แต่คือเงื่อนไขของการอยู่รอด

คำถามสุดท้ายจึงไม่ใช่ว่า “ไทยจะโตได้แค่ไหน”
แต่คือ ไทยจะกล้าเปลี่ยนตัวเองก่อนที่โลกจะทิ้งเราไว้ข้างหลังหรือไม่

เรียบเรียงโดย น.อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์