“สาธารณรัฐกอทูเล” เมื่อข่าววิ่งนำความจริง โดย ดร.Force

     “สาธารณรัฐกอทูเล” ระหว่างการประกาศเชิงสัญลักษณ์ กับความจริงทางกฎหมายและความมั่นคงชายแดน

               การประกาศสถาปนา “สาธารณรัฐกอทูเล (Republic of Kawthoolei)” เมื่อต้นเดือนมกราคม 2569 โดยกองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเล (Kawthoolei Army : KTLA) ได้สร้างแรงสั่นสะเทือนทางข้อมูลข่าวสารในสังคมไทยอย่างรวดเร็ว สื่อจำนวนไม่น้อยนำเสนอข่าวในลักษณะ “รัฐใหม่ถือกำเนิด” ใกล้ชายแดนตะวันตกของประเทศไทย จนเกิดคำถามทั้งในเชิงกฎหมายระหว่างประเทศและความมั่นคงแห่งชาติว่า
การสถาปนารัฐเช่นนี้ทำได้จริงหรือไม่ และควรกังวลเพียงใด

               อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาอย่างรอบด้าน ทั้งตามหลักวิชาการ ความเป็นจริงภาคสนาม และบริบทของกลุ่มผู้ประกาศ จะพบว่า “สาธารณรัฐกอทูเล” มีสถานะห่างไกลจากการเป็นรัฐอย่างแท้จริง และกรณีนี้สะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างด้านการรับมือสงครามข่าวสารของสื่อไทยอย่างน่ากังวล

               1. การประกาศสถาปนารัฐ: ทำได้ แต่ไม่ใช่เกิดรัฐ

                   ในทางทฤษฎี การ “ประกาศสถาปนารัฐหรือสาธารณรัฐ” เป็นสิ่งที่ใครก็สามารถทำได้ในเชิงถ้อยแถลงทางการเมือง แต่ในทางกฎหมายระหว่างประเทศ การประกาศเพียงลำพังไม่ก่อให้เกิดรัฐ รัฐจะเกิดขึ้นได้ต้องเป็นผลของ ข้อเท็จจริงเชิงอำนาจ (facts on the ground) ไม่ใช่เพียง วาทกรรมทางการเมือง หรือการสื่อสารผ่านสื่อสังคมออนไลน์

               2. องค์ประกอบของรัฐ กับกรณี “กอทูเล” ตามหลัก Montevideo Convention รัฐต้องมีอย่างน้อย 4 องค์ประกอบ ได้แก่
                 1) ประชากรถาวร
                 2) ดินแดนที่แน่นอน
                 3) รัฐบาลที่มีอำนาจปกครองอย่างมีประสิทธิภาพ
                 4) ความสามารถดำเนินความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

               เมื่อเทียบกับข้อเท็จจริงของ KTLA จะพบข้อจำกัดชัดเจน
               (1) กำลังคนและประชากร  กองกำลัง KTLA มีทหาร เพียงไม่กี่ร้อยคน (ตามข่าวที่ปรากฎ) และไม่ได้ควบคุมประชากรพลเรือนจำนวนมากในลักษณะรัฐปกครองตนเอง แตกต่างจากขบวนการที่มีฐานมวลชนขนาดใหญ่และยั่งยืน
               (2) ดินแดน  พื้นที่เคลื่อนไหวของ KTLA มีเพียงจุดจำกัด ได้แก่
                   – เขาปลาน้อย (ตรงข้ามบ้องตี้ – ไทรโยค)
                   – ตรงข้ามมูด่อง ด่านสิงขร
                   – เนิน 491 ตรงข้ามชุมพร
                   – ค่ายอูแกร้คี ตรงข้ามบ้านหนองหลวง อ.อุ้มผาง

                   ทั้งหมดเป็น พื้นที่ทับซ้อนกับ KNU มิใช่ดินแดนที่ KTLA ควบคุมเบ็ดเสร็จแต่เพียงผู้เดียว จึงไม่เข้าเกณฑ์ “ดินแดนที่กำหนดได้”

                (3) โครงสร้างรัฐบาล  KTLA ไม่มีโครงสร้างการปกครองที่เป็นระบบ การตัดสินใจขึ้นอยู่กับตัวบุคคล คือ เนอดา เมียะ แตกต่างจาก KNU ที่มีโครงสร้างการเมือง–การทหารชัดเจนและดำรงอยู่มายาวนาน

                (4) ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ  แม้มีการสื่อสารกับชาวต่างชาติ แต่ยัง ไม่มีรัฐใดให้การยอมรับอย่างเป็นทางการ และไม่มีความสามารถดำเนินความสัมพันธ์ในฐานะรัฐอธิปไตย

               3. ภูมิหลังผู้นำ: ปัจจัยส่วนบุคคลมากกว่าการเคลื่อนไหวระดับรัฐ  เนอดา เมียะ แยกตัวออกจาก KNU หลังถูกตั้งคณะกรรมการสอบสวนกรณีสังหารชาวพม่า 25 คนในปี 2564 และจัดตั้ง KTLA ขึ้นใหม่ โดยมีข้อมูลว่าได้รับทุนสนับสนุนจากต่างประเทศ

                  เขาเคยศึกษาในสหรัฐอเมริกา ใช้ภาษาอังกฤษคล่อง มีเครือข่ายชาวต่างชาติ และพูดภาษาไทยชัดเจน ทำให้สามารถ ระดมทุนและสื่อสารกับโลกภายนอกได้อย่างมีประสิทธิภาพ  อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้สะท้อน ศักยภาพด้านการสื่อสาร มากกว่า ศักยภาพด้านการสร้างรัฐ

               4. “รัฐ” ในฐานะข่าว กับ “รัฐ” ในฐานะความจริง  การประกาศยกตนเป็นประธานาธิบดี และสถาปนาสาธารณรัฐกอทูเล จึงถูกมองว่าเป็น การสร้างข่าว (manufactured narrative) เพื่อดึงการสนับสนุน มากกว่าการก่อรูปของรัฐจริง เปรียบเสมือน “เด็กเกเรที่ออกจากบ้าน” แม้มีภูมิหลังครอบครัวที่เคยยิ่งใหญ่ใน KNU จึงได้รับความเกรงใจในเชิงสังคม แต่ในสนามการต่อสู้และการเมืองระดับภูมิภาค แทบไม่มีน้ำหนักทางอำนาจ

               5. บทเรียนสำคัญ: ความอ่อนแอของสื่อไทย  กรณีนี้สะท้อนปัญหารุนแรงของระบบสื่อไทย ได้แก่
                   – การคัดลอกข่าวต่อกันโดยไม่ตรวจสอบ
                   – การขาดความรู้เชิงลึกเรื่องกองกำลังชายแดนตะวันตก
                   – การไม่ใช้ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงตรวจสอบข้อมูล

                   ผลคือ สื่อจำนวนหนึ่งตกเป็น เครื่องมือขยายข่าวสารที่กลวงเปล่า จนก่อให้เกิดบทวิเคราะห์และความตื่นตระหนกในสังคมโดยไม่จำเป็น

               6. ชายแดนตะวันตก: ความเสี่ยงที่แท้จริง  ภัยความมั่นคงบริเวณชายแดนตะวันตกของไทยมีความซับซ้อนและล่อแหลม ยิ่งกว่าชายแดนกัมพูชา หากสื่อหลักของประเทศไม่สามารถทำหน้าที่เป็น “ด่านกรองข้อมูล” ได้อย่างเข้มแข็ง สื่อเองอาจกลายเป็นปัจจัยซ้ำเติมความเปราะบางด้านความมั่นคงแห่งชาติ

               #บทสรุป

               การประกาศสถาปนา “สาธารณรัฐกอทูเล” ไม่ได้สะท้อนการเกิดรัฐใหม่ หากแต่สะท้อนความน่ากังวลของระบบข่าวสารไทยได้ชัดเจนยิ่งกว่า  ในโลกความเป็นจริง รัฐไม่ได้เกิดจากคำประกาศหรือการยกตนเป็นประธานาธิบดี หากเกิดจากอำนาจควบคุมประชากร ดินแดน และระบบการปกครองอย่างแท้จริง ซึ่งกองกำลังกะเหรี่ยงกอทูเล (KTLA) ยังห่างไกลจากเงื่อนไขดังกล่าวอย่างมาก ทั้งในด้านกำลังคน พื้นที่อิทธิพล และโครงสร้างรัฐ

               KTLA เป็นเพียงกองกำลังขนาดเล็ก พื้นที่เคลื่อนไหวกระจัดกระจาย และยังทับซ้อนกับ KNU ที่มีความชอบธรรมและโครงสร้างชัดเจนกว่า การอ้างตั้ง “รัฐอิสระ” จึงเป็นวาทกรรมทางการสื่อสาร มากกว่าความจริงทางอำนาจ

               สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่การประกาศของกลุ่มติดอาวุธ แต่คือการที่สื่อไทยจำนวนหนึ่งรับและขยายข่าวดังกล่าวโดยแทบไม่ผ่านการตรวจสอบ ทำให้ข่าวที่กลวงเปล่าถูกยกระดับเป็นประเด็นความมั่นคงระดับประเทศ

               ชายแดนตะวันตกของไทยคือพื้นที่เปราะบาง หากสื่อไม่ทำหน้าที่เป็นด่านกรองข้อมูล แต่กลับเป็นเครื่องขยายข่าวสาร สื่อก็อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของปัญหาความมั่นคงเสียเอง  กรณี “สาธารณรัฐกอทูเล” จึงไม่ใช่เรื่องรัฐใหม่ แต่คือสัญญาณเตือนว่า ในยุคสงครามข่าวสาร ความจริงอาจแพ้เสียงดัง หากสื่อไม่ยืนอยู่ข้างข้อเท็จจริงอย่างเข้มแข็ง

ที่มา น.อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์  ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

——————————————————————————————————————————–

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์