ปฐมบทระเบียบโลกใหม่และจุดจบของขั้วอำนาจเดิมในตะวันออกกลาง (The End Game) /โดย: ดร.Force

     บทความ “End Game” นี้ผมขอนำเสนอการวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ต่อสถานการณ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลาง โดยท้าทายกรอบความคิดกระแสหลักที่มองว่าสหรัฐอเมริกาและพันธมิตรตะวันตกคือผู้รักษาเสถียรภาพ โดยบทความนี้ได้นำเสนอสมมติฐานที่ว่า ความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่อาจเป็นจุดเปลี่ยนผ่านสำคัญ (Inflection Point) ที่จะนำไปสู่การล่มสลายของระเบียบโลกขั้วอำนาจเดียว และเปิดทางให้เกิดการจัดสมดุลแห่งอำนาจใหม่ในภูมิภาค

              ก่อนอื่นผมขอกล่าวถึงโครงสร้างทางยุทธศาสตร์และตัวแสดงหลักออกเป็น 3 มิติสำคัญ ดังนี้

              1. โครงสร้างมหาอำนาจซ้อนมหาอำนาจ (The Hegemonic Structure) ความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างระหว่าง “กลุ่มทุนการเงินระดับโลก” (เปรียบเปรยผ่านคำว่า City of London หรือ Wall Street) และ “กลไกทางทหารของสหรัฐฯ” โดยมองว่าตะวันออกกลางถูกออกแบบให้มีความขัดแย้งเรื้อรัง (Divide and Conquer) เพื่อรักษากลไกเปโตรดอลลาร์ (Petrodollar) และการผูกขาดตลาดพลังงาน สหรัฐฯ ถูกจัดวางบทบาทให้เป็นเสมือนองครักษ์ (Praetorian Guard) ที่ต้องแบกรับต้นทุนมหาศาลทางทหารและการคลัง เพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ของกลุ่มทุนและรักษาสถานะทางภูมิรัฐศาสตร์ของอิสราเอล

              2. ความผิดพลาดทางยุทธศาสตร์ชาติ (Strategic Miscalculations) การเปิดหน้าแลกในสมรภูมิรบรอบล่าสุด (ตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์) สะท้อนให้เห็นถึงการประเมินสถานการณ์ที่คลาดเคลื่อนของฝ่ายสหรัฐฯ (ภายใต้การนำของโดนัลด์ ทรัมป์) และอิสราเอล

                   2.1 สมมติฐานที่ผิดพลาด: ฝ่ายตะวันตกเดิมพันว่าการใช้กำลังตัดหัวรุนแรง (Decapitation Strike) จะทำให้โครงสร้างการนำของอิหร่านล่มสลายและเกิดสุญญากาศทางอำนาจ

                   2.2 ความเป็นจริงในสมรภูมิ: อิหร่านกลับแสดงให้เห็นถึงความยืดหยุ่นของสายการบังคับบัญชา (Chain of Command) ที่มีการเตรียมพร้อมสายงานทดแทนอย่างรัดกุม ภัยคุกคามภายนอกกลับทำหน้าที่เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้เกิดความเป็นเอกภาพภายในชาติมากยิ่งขึ้น

              3. สงครามอสมมาตรและความได้เปรียบทางยุทธวิธี (Asymmetric Warfare Advantage) อิหร่านได้เปรียบจากการเตรียมความพร้อมด้านยุทโธปกรณ์มาเป็นเวลานานกว่า 2 ทศวรรษ โดยเฉพาะขีดความสามารถด้านขีปนาวุธและอากาศยานไร้คนขับ (Drones) ซึ่งมีต้นทุนต่ำแต่สร้างความเสียหายได้สูง (Cost-effective) สิ่งนี้ทำให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศของฝ่ายตรงข้ามถึงจุดอิ่มตัวและเกิดภาวะขาดแคลนกระสุน

               นอกจากนี้ ยุทธวิธีในการโจมตีเชิงป้องปราม (Pre-emptive Strike) ไปยังฐานทัพสหรัฐฯ ในกลุ่มประเทศอาหรับ ได้เปลี่ยนสถานะของฐานทัพเหล่านี้จาก “ร่มเกล้าความมั่นคง” ให้กลายเป็น “เป้าหมายทางยุทธวิธี” ที่สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจให้กับประเทศเจ้าบ้านอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ พร้อมกับการใช้ยุทธศาสตร์ปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งส่งผลสะเทือนโดยตรงต่อความมั่นคงทางพลังงานโลก

               วิเคราะห์ฉากทัศน์ที่เป็นไปได้สำหรับ The End Game (Possible Scenarios)

               จากปัจจัยความขัดแย้งข้างต้น สามารถประเมินฉากทัศน์ ที่อาจเกิดขึ้นในระยะต่อไปได้ 3 แนวทาง ดังนี้

                ฉากทัศน์ที่ 1: การยกระดับสู่สงครามนอกแบบ (Escalation to Unconventional Warfare)
                    – เงื่อนไข: อิสราเอลและสหรัฐฯ ไม่สามารถต้านทานความสูญเสียทางยุทธวิธีได้ และปฏิเสธที่จะยอมรับความพ่ายแพ้ทางภูมิรัฐศาสตร์
                    – ผลลัพธ์: อาจมีการขู่ใช้หรือใช้อาวุธทำลายล้างสูง (WMDs) หรืออาวุธนิวเคลียร์ทางยุทธวิธี (Tactical Nukes) เพื่อบังคับให้เกิดการหยุดยิงตามเงื่อนไขของตน ซึ่งจะนำไปสู่การประณามจากประชาคมโลกและสร้างความชอบธรรมให้อิหร่านในการยกระดับการตอบโต้ขั้นสูงสุด

               ฉากทัศน์ที่ 2: การถอยร่นทางยุทธศาสตร์และการแทรกแซงทางการทูต (Strategic Retreat & Diplomatic Intervention)
                   – เงื่อนไข: แรงกดดันทางเศรษฐกิจในสหรัฐฯ (ภาวะเงินเฟ้อจากราคาน้ำมันและการขาดสภาพคล่อง) ทำให้ผู้นำสหรัฐฯ ต้องหาทางลงจากอำนาจโดยไม่เสียหน้า
                   – ผลลัพธ์: สหรัฐฯ อาจดึงขั้วอำนาจอื่น เช่น รัสเซีย หรือ จีน เข้ามาเป็นคนกลางในการเจรจาหยุดยิง นำไปสู่การลดบทบาททางทหารของสหรัฐฯ ในภูมิภาค แลกกับการยุติการปิดล้อมทางทะเลของอิหร่าน

               ฉากทัศน์ที่ 3: การเปลี่ยนผ่านระเบียบภูมิภาคและจุดจบของเปโตรดอลลาร์ (Paradigm Shift & A New Regional Order)
                   – เงื่อนไข: อิหร่านยืนหยัดไม่เจรจาจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายสูงสุด และกลุ่มประเทศอาหรับตระหนักถึงความเสี่ยงของการพึ่งพาสหรัฐฯ
                  – ผลลัพธ์: กลุ่มประเทศอาหรับอาจตัดสินใจตีตัวออกห่างจากระบบเปโตรดอลลาร์ นำไปสู่การจัดระเบียบโครงสร้างความมั่นคงใหม่ที่ไม่มีสหรัฐฯ เป็นศูนย์กลาง อิสราเอลถูกบีบให้ยอมจำนนและอาจนำไปสู่การรื้อฟื้นรัฐปาเลสไตน์แบบรัฐเดียว (One-state Solution) ที่ให้สิทธิพลเมืองแก่คนทุกศาสนา ซึ่งถือเป็นการปิดฉากอิทธิพลของกลุ่มทุนการเงินตะวันตกในภูมิภาคนี้อย่างถาวร

               หากพิจารณาจากมุมมองด้านยุทธนาวีและการรักษาเส้นทางคมนาคมทางทะเล (SLOCs) การปิดช่องแคบฮอร์มุซถือเป็นตัวแปรสำคัญที่สุดที่ส่งผลกระทบต่อยุทธศาสตร์ระดับโลก ซึ่งอิหร่านกำลังใช้เป็นตัวประกันของเศรษฐกิจโลก ณ เวลานี้ พร้อมกับตั้งเงื่อนไข เรือขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่อยากจะผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ต้องซื้อขายด้วยเปโตรหยวน (Petroyuan) ด้วย

               บทสรุป

               สถานการณ์ความขัดแย้งที่กำลังดำเนินอยู่ในตะวันออกกลาง ณ ขณะนี้ ไม่ได้เป็นเพียงสงครามตัวแทน (Proxy War) หรือความขัดแย้งระดับภูมิภาคแบบดั้งเดิม ทว่ากำลังก่อตัวเป็น “จุดเปลี่ยนผ่านแห่งยุคสมัย” (Epochal Shift) ที่ท้าทายโครงสร้างอำนาจขั้วเดียวของสหรัฐอเมริกาและระบบทุนนิยมการเงินที่ผูกขาดโดยโลกตะวันตก บทความ “End Game” ได้ชี้ให้เห็นประเด็นสำคัญว่า การประเมินขีดความสามารถของอิหร่านต่ำเกินไป ผนวกกับการใช้ยุทธศาสตร์ที่เน้นการทำลายล้างเพื่อรักษาสถานภาพเดิม (Status Quo) ของอิสราเอลและพันธมิตรตะวันตก กลับกลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้เกิดการสั่นคลอนของอิทธิพลตะวันตกเสียเอง

               ชัยชนะทางยุทธวิธีของอิหร่านผ่านสงครามอสมมาตร (Asymmetric Warfare) และการครอบครองความได้เปรียบในน่านฟ้าและช่องแคบฮอร์มุซ ไม่เพียงแต่สกัดกั้นแนวคิดการสร้าง Greater Israel แต่ยังส่งสัญญาณเตือนภัยเชิงยุทธศาสตร์ไปยังกลุ่มประเทศอาหรับ ให้ทบทวนความคุ้มค่าและความเสี่ยงของการพึ่งพาร่มเกล้าความมั่นคงจากมหาอำนาจที่กำลังเผชิญกับข้อจำกัดทางทรัพยากร

               ท้ายที่สุดแล้ว “ฉากทัศน์สุดท้าย” หรือ End Game อาจไม่ใช่ชัยชนะเบ็ดเสร็จทางทหารในชั่วข้ามคืน แต่คือกระบวนการที่สร้างความเจ็บปวดเพื่อรื้อถอนระเบียบโลกเก่า ปลดแอกระบบเปโตรดอลลาร์ (Petrodollar) และเปิดพื้นที่ให้ขั้วอำนาจใหม่ รวมถึงรัฐในภูมิภาคตะวันออกกลางได้ร่วมกันกำหนดสถาปัตยกรรมทางความมั่นคงใหม่ด้วยตนเอง โดยมีเป้าหมายสูงสุดคือสันติภาพที่สมดุล และการคืนอิสรภาพและดินแดนให้แก่ชาวปาเลสไตน์ ซึ่งจะเป็นหมุดหมายสำคัญของการยุติปัญหาเรื้อรังที่ยืดเยื้อมานานนับศตวรรษครับ

ที่มา: น.อ.ดร.จิระวัฒน์. อภิภัทรชัยวงศ์ ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

——————————————————————————————————————————–

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์