วิกฤตการณ์ฮอร์มุซ 2026 เมื่อจุดเดือดตะวันออกกลางลุกลามสู่เส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจไทย /โดย ดร.Force

     การโจมตีทางทหารระหว่างอิสราเอล-สหรัฐอเมริกา และการตอบโต้ขั้นเด็ดขาดของอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ได้เปลี่ยนสถานะของความขัดแย้งในตะวันออกกลางจาก “สงครามตัวแทน” (Proxy War) ไปสู่ “สงครามระดับภูมิภาค” (Regional War) อย่างเต็มรูปแบบ สิ่งที่ประชาคมโลกกังวลมากที่สุดในขณะนี้ไม่ใช่เพียงความสูญเสียทางการทหาร แต่คือการใช้ “ภูมิศาสตร์” เป็นอาวุธทางยุทธศาสตร์ โดยเฉพาะการปิด ช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ซึ่งเปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของพลังงานโลก

               #ภูมิรัฐศาสตร์ของช่องแคบฮอร์มุซ ทำไมโลกจึงต้องกลัว?

               ช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดกั้นระหว่างอ่าวเปอร์เซียและอ่าวโอมาน ส่วนที่แคบที่สุดกว้างเพียง 34 กิโลเมตร แม้อิหร่านจะส่งออกน้ำมันเพียง 4.5% ของโลก (ก่อนการคว่ำบาตร) แต่น้ำมันดิบกว่า 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือราว 20% ของความต้องการใช้น้ำมันทั่วโลก ต้องถูกขนส่งผ่านช่องแคบนี้

               ประเทศผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ล้วนต้องพึ่งพาเส้นทางนี้
               – กาตาร์ คูเวต บาห์เรน อิหร่าน: ต้องพึ่งพาเส้นทางนี้ 100%
               – ซาอุดีอาระเบีย และ อิรัก: ต้องพึ่งพาเส้นทางนี้กว่า 90%
               – สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE): ต้องพึ่งพาเส้นทางนี้ 75%

               การที่อิหร่านปฏิเสธการให้สัตยาบันในอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทางทะเล (UNCLOS) ทำให้ในทางปฏิบัติ อิหร่านสามารถใช้ข้ออ้างด้านความมั่นคงเพื่อควบคุม ขัดขวาง หรือปิดช่องแคบแห่งนี้ได้ทุกเมื่อ เพื่อตอบโต้การโจมตีของสหรัฐฯ และอิสราเอล

               #หากเส้นทางนี้ถูกตัดขาด โลกจะเข้าสู่วิกฤตพลังงานในชั่วข้ามคืน!!

​                เจาะลึก 3 ฉากทัศน์ (Scenario Analysis) ทิศทางสงครามและน้ำมันโลก ​จากระดับความรุนแรงของการโจมตีที่เกิดขึ้นแล้ว เราสามารถประเมินฉากทัศน์ที่อาจดำเนินต่อไปได้ดังนี้ครับ

                ฉากทัศน์ที่ 1: การก่อกวนทางทะเลและการปิดกั้นบางส่วน (Harassment & Partial Blockade) – ความน่าจะเป็นปานกลาง อิหร่านอาจหลีกเลี่ยงการทำสงครามเต็มรูปแบบกับกองเรือสหรัฐฯ โดยใช้วิธีโจมตีแบบกองโจรทางทะเล เช่น การยึดเรือบรรทุกน้ำมันของพันธมิตรตะวันตก หรือการวางทุ่นระเบิดในบางจุดกึ่งกลางอ่าว ฉากทัศน์นี้จะทำให้ค่าประกันภัยทางทะเล (Premium Insurance) พุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดด ราคาน้ำมันโลกอาจดีดตัวไปอยู่ที่ระดับ 100 – 120 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล

​              ฉากทัศน์ที่ 2: การปิดช่องแคบฮอร์มุซโดยสมบูรณ์ (Full Closure & Complete Escalation) – ความน่าจะเป็นสูงที่สุดในขณะนี้ “​ด้วยปัจจัยที่ว่าอิหร่านถูกโจมตีโดยตรงในแผ่นดินของตนเองและได้ทำการตอบโต้กลับไปแล้ว สภาวะ “หลังชนฝา” จะบีบให้อิหร่านต้องใช้ไพ่ตายใบสุดท้าย นั่นคือการประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างเป็นทางการและเด็ดขาด” ในฉากทัศน์ที่เป็นไปได้มากที่สุดนี้ กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) จะใช้ขีปนาวุธต่อต้านเรือรบ ฝูงโดรน และเรือเร็วติดอาวุธ ปิดกั้นไม่ให้เรือพาณิชย์ทุกลำผ่านเข้าออก สิ่งที่จะตามมาทันทีคือ กองเรือที่ 5 ของสหรัฐฯ (US 5th Fleet) จะต้องเข้าแทรกแซงทางทหารเพื่อเปิดเส้นทางเดินเรือ นำไปสู่การปะทะกันทางทะเลอย่างรุนแรง

               ​ผลลัพธ์ คือ ตลาดน้ำมันโลกจะเกิดภาวะ Supply Shock หรืออุปทานขาดหายไปอย่างฉับพลันถึง 20% ราคาน้ำมันดิบอาจพุ่งทะยานทะลุ 150 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล หรืออาจสูงกว่านั้นหากโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำมันในภูมิภาคถูกทำลายไปด้วย โลกจะเผชิญกับวิกฤตขาดแคลนพลังงานทางกายภาพที่เงินก็ไม่สามารถซื้อน้ำมันได้ทันที

​              ฉากทัศน์ที่ 3: มหาอำนาจเอเชียเข้าแทรกแซงทางการทูต (Asian Powers Diplomatic Intervention) – ความน่าจะเป็นต่ำมากในระยะสั้น

               จีนและอินเดีย ซึ่งเป็นลูกค้ารายใหญ่ที่สุดของน้ำมันจากตะวันออกกลางและมีความสัมพันธ์อันดีกับอิหร่าน อาจพยายามกดดันเบื้องหลังไม่ให้อิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อรักษาผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของตนเอง อย่างไรก็ตาม ในสภาวะที่การโจมตีทางทหารกำลังเดือดดาล การทูตมักทำงานได้ช้ากว่าขีปนาวุธเสมอ

               #โดมิโนเอฟเฟกต์: ผลกระทบขั้นวิกฤตต่อประเทศไทย

​ความขัดแย้งที่ดูเหมือนไกลตัวนี้ แท้จริงแล้วกำลังจ่อทะลวงเศรษฐกิจไทยอย่างรุนแรง ประเทศไทยมีความเปราะบางด้านพลังงานขั้นวิกฤต แม้เราจะไม่ได้นำเข้าน้ำมันจากอิหร่านโดยตรง แต่ข้อมูลบ่งชี้ว่าไทยพึ่งพาน้ำมันดิบที่ต้องขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซถึง 58% ของมูลค่าการนำเข้าน้ำมันดิบทั้งหมด (แบ่งเป็นการนำเข้าจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ 43%, ซาอุดีอาระเบีย 12% และกาตาร์ 3%)

​              หากฉากทัศน์ที่ 2 เกิดขึ้น ประเทศไทยจะเผชิญกับวิกฤต 3 ระลอก

​               ระลอกที่ 1: วิกฤตการณ์ขาดแคลนและราคาพลังงาน (Immediate Supply Shock)
น้ำมันดิบเกินครึ่งประเทศจะถูกแช่แข็งอยู่ในอ่าวเปอร์เซีย โรงกลั่นในไทยจะต้องดึงน้ำมันสำรองทางยุทธศาสตร์ออกมาใช้ ซึ่งมีจำกัด ราคาน้ำมันสำเร็จรูปหน้าสถานีบริการจะปรับตัวขึ้นสู่ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ รัฐบาลจะไม่สามารถใช้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงพยุงราคาได้อีกต่อไปเนื่องจากภาระหนี้ที่สูงอยู่แล้ว

​              ระลอกที่ 2: เงินเฟ้อจากต้นทุนทะลุเพดาน (Cost-Push Inflation)
ภาคการขนส่ง โลจิสติกส์ และภาคการผลิตสินค้าอุปโภคบริโภคของไทยที่พึ่งพาน้ำมันดีเซลเป็นหลัก จะส่งผ่านต้นทุนที่พุ่งกระฉูดไปยังผู้บริโภค ราคาสินค้าทุกชนิดจะปรับตัวสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว บั่นทอนกำลังซื้อของภาคครัวเรือนที่บอบช้ำจากหนี้สินครัวเรือนระดับสูงอยู่แล้ว

​              ระลอกที่ 3: ภาวะเศรษฐกิจถดถอยและชะงักงัน (Stagflation Risk)
ธนาคารแห่งประเทศไทยจะตกอยู่ในสภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออก หากต้องปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพื่อสกัดเงินเฟ้อ ก็ จะยิ่งไปซ้ำเติมภาคเอกชนและประชาชนที่มีภาระหนี้สิน ทำให้ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (SME) ต้องปิดตัวลง เกิดการเลิกจ้าง และนำพาเศรษฐกิจไทยเข้าสู่ภาวะถดถอย (Recession) อย่างเต็มรูปแบบ

​             วิกฤตการณ์ฮอร์มุซในปี 2026 นี้ จึงไม่ใช่เพียงข่าวต่างประเทศ แต่เป็นภัยคุกคามทางเศรษฐกิจระดับชาติที่รัฐบาลและภาคเอกชนไทยต้องเร่งเปิดใช้แผนบริหารความเสี่ยงระดับสูงสุดโดยทันที

​              บทสรุป

               วิกฤตการณ์ครั้งนี้ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป สำหรับประเทศไทยที่มีโครงสร้างเศรษฐกิจพึ่งพาการนำเข้าพลังงานและมีความเปราะบางสูง นี่คือช่วงเวลาที่รัฐบาลและภาคเอกชนต้องงัดแผนฉุกเฉินระดับชาติ (National Contingency Plan) ออกมาใช้ ทั้งการบริหารจัดการคลังน้ำมันสำรองเชิงยุทธศาสตร์ และการเตรียมมาตรการพยุงค่าครองชีพ เพราะคลื่นกระแทกทางเศรษฐกิจลูกใหญ่นี้ กำลังเดินทางมาถึงหน้าประตูบ้านเราแล้วครับ

ที่มา: น อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์ ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์