“ขุมนรกทางภูมิศาสตร์” วิกฤตการณ์อิหร่านและข้อพึงระวังทางยุทธศาสตร์จากทัศนะของ โรเบิร์ต เพพ /โดย: ดร.Force

     ท่ามกลางความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ในตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้น หนึ่งในประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาถกเถียงในแวดวงความมั่นคงระหว่างประเทศคือ ทิศทางและนโยบายของสหรัฐอเมริกาต่อการรับมือกับอิหร่าน โดยเฉพาะแนวคิดเรื่องการใช้กำลังทหารภาคพื้นดิน ในประเด็นนี้ ศ.ดร.โรเบิร์ต เพพ (Robert Pape) ศาสตราจารย์ด้านรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยชิคาโก ผู้เชี่ยวชาญระดับโลกด้านยุทธศาสตร์การทหารและการทิ้งระเบิดทางอากาศ อีกทั้งยังเป็นที่ปรึกษาด้านความมั่นคงให้กับทำเนียบขาวมาอย่างยาวนาน (พ.ศ. 2544-2567) ได้ออกมาแสดงทรรศนะเชิงวิเคราะห์ที่เปรียบเสมือน “#สัญญาณเตือนภัย” ถึงหายนะที่อาจเกิดขึ้น หากสหรัฐฯ ตัดสินใจก้าวเข้าสู่สมรภูมินี้

               ข้อวิเคราะห์ของ ศ.เพพ ชี้ให้เห็นว่า ความพยายามในการรุกรานอิหร่านมิใช่ยุทธการที่สามารถจำลองได้ง่ายดายดั่งเกมกระดานทหาร แต่มันคือการเดินหน้าเข้าสู่ “#กับดักขั้นที่ 3” ซึ่งเขาขนานนามว่า “#สงครามที่ไม่มีวันจบ” (The Forever War) โดยมีปัจจัยสำคัญที่ผู้กำหนดนโยบายต้องตระหนักถึง ดังนี้

               1. ความท้าทายทางภูมิศาสตร์ที่เกินกว่าขีดจำกัดทางยุทธวิธี ข้อเท็จจริงทางสภาพภูมิศาสตร์คือตัวแปรสำคัญที่มักถูกประเมินต่ำกว่าความเป็นจริง อิหร่านมีขนาดพื้นที่กว้างใหญ่ถึง 1.65 ล้านตารางกิโลเมตร ซึ่งใหญ่กว่าพื้นที่ของอดีตเวียดนามใต้ถึงเกือบ 10 เท่า ศ.เพพ ชี้ให้เห็นภาพเปรียบเทียบที่ชัดเจนว่า เพียงแค่พื้นที่ชายฝั่งภาคใต้ของอิหร่าน (บริเวณช่องแคบฮอร์มุซ) ก็มีอาณาบริเวณกว้างใหญ่กว่าเวียดนามใต้ทั้งประเทศ ซึ่งเป็นสมรภูมิที่กองทัพสหรัฐฯ เคยใช้เวลาถึง 8 ปีแต่ไม่อาจบรรลุเป้าหมายทางยุทธศาสตร์ได้
นอกจากนี้ แม้แต่เกาะเกชม์ (Qeshm Island) ซึ่งเป็นด่านหน้าทางยุทธศาสตร์ในอ่าวฮอร์มุซ ก็ยังมีขนาดพื้นที่ใหญ่กว่า “เกาะโอกินาวา” ของญี่ปุ่น ความซับซ้อนและขนาดของพื้นที่เหล่านี้ สะท้อนให้เห็นถึงความยากลำบากในการส่งกำลังบำรุง การควบคุมพื้นที่ และการรับมือกับการรบแบบกองโจร (Guerrilla Warfare) ที่อาจเกิดขึ้น

               2. บทเรียนจากประวัติศาสตร์: ต้นทุนทางทหารที่ไม่อาจประเมินค่าได้ การพิจารณาถึงความสูญเสียทางกำลังพลจากหน้าประวัติศาสตร์ เป็นเครื่องมือชี้วัดที่ดีที่สุดสำหรับอนาคต ศ.เพพ ได้ยกตัวอย่างเปรียบเทียบเชิงสถิติที่น่าสนใจ

                  – สมรภูมิเวียดนาม (ระยะเวลา 8 ปี): สหรัฐฯ ต้องใช้กำลังพลสูงสุดถึง 543,000 นาย โดยมีทหารเสียชีวิต 58,000 นาย และบาดเจ็บกว่า 153,000 นาย

                 – ยุทธการโอกินาวา (ระยะเวลา 82 วัน): แม้จะเป็นพื้นที่จำกัด แต่สหรัฐฯ สูญเสียกำลังพลไปถึง 12,500 นาย และบาดเจ็บอีก 36,000 นาย

เมื่อนำตัวเลขเหล่านี้มาเป็นฐานในการคำนวณ หากกองทัพสหรัฐฯ ต้องกระจายกำลังเพื่อควบคุมพื้นที่ชายฝั่งที่ซับซ้อน หรือต้องบุกยึดเกาะเกชม์และพื้นที่ตอนในของอิหร่านซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าหลายเท่า ต้นทุนด้านชีวิตและทรัพยากรทางการทหารจะทวีคูณขึ้นในระดับที่อาจส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเมืองภายในของสหรัฐฯ เอง

               [บทสรุป: #บททดสอบความเป็นมหาอำนาจ]

               บทวิเคราะห์ของ ศ.ดร.โรเบิร์ต เพพ ตอกย้ำข้อเท็จจริงที่ว่า “อิหร่านไม่ใช่สนามเด็กเล่น” การใช้มาตรการทางทหารภาคพื้นดินกับอิหร่าน ไม่ใช่เพียงการทำสงครามที่ยืดเยื้อ แต่คือการนำพากองทัพเข้าสู่ “ขุมนรกทางภูมิศาสตร์” (Geographical Hell)

               หากวอชิงตันประเมินศักยภาพเชิงพื้นที่และยุทธวิธีของอิหร่านต่ำเกินไป ผลลัพธ์ที่จะตามมาอาจไม่ใช่แค่ความพ่ายแพ้ในทางยุทธวิธี แต่กระนั้น มันอาจหมายถึง “จุดสิ้นสุดของสภาวะความเป็นมหาอำนาจ” และอิทธิพลของสหรัฐอเมริกาในภูมิภาคตะวันออกกลางอย่างถาวร

                ประวัติศาสตร์ความมั่นคงระหว่างประเทศได้ทิ้งบทเรียนอันล้ำค่าไว้เสมอว่า “การตัดสินใจกรีธาทัพเข้าสู่สนามรบนั้นเป็นเรื่องที่ท้าทาย แต่การหาทางลง ถอนกำลัง และกลับออกมาโดยไม่สูญเสียนั้น… เป็นสิ่งที่ยากยิ่งกว่าหลายเท่าตัว”

ที่มา: น.อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์ ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

——————————————————————————————————————————–

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์