ยุทธการรื้อถอนเปโตรดอลลาร์ และการจัดระเบียบสถาปัตยกรรมการเงินโลกใหม่ โดย : ดร.Force

              โลกการเงินกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนผ่านเชิงยุทธศาสตร์ครั้งสำคัญที่สุดในรอบครึ่งศตวรรษ การใช้อำนาจดอลลาร์เป็นอาวุธทางการเมือง (Weaponization of the Dollar) โดยเฉพาะเหตุการณ์อายัดทุนสำรองระหว่างประเทศของรัสเซียกว่า 3 แสนล้านดอลลาร์ในปี 2022 ได้กลายเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้กลุ่มมหาอำนาจขั้วตรงข้ามและกลุ่มประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ (BRICS+) ดำเนินการ “ปฏิบัติการ De-dollarization” อย่างเป็นรูปธรรม เพื่อสลายอำนาจผูกขาดทางการเงินขั้วเดียว (Unipolar) สู่ระเบียบการเงินหลายขั้ว (Multipolar)

               ยุทธการลดทอนบทบาทดอลลาร์ของกลุ่ม BRICS ขับเคลื่อนผ่าน 3 แนวรบหลัก

               1. ยุทธการสร้างเกราะป้องกันทุนสำรองด้วยทองคำกายภาพ (Gold Accumulation & Sovereign Anchoring)

                    1.1 ขจัดความเสี่ยงคู่สัญญา (Counterparty Risk): ธนาคารกลางกลุ่ม BRICS ตระหนักว่าพันธบัตรรัฐบาลชาติตะวันตกไม่ได้เป็นสินทรัพย์ปลอดความเสี่ยงอีกต่อไป หากถูกใช้เป็นเครื่องมือกดดันทางการเมือง จึงเกิดการโยกย้ายเม็ดเงินเข้าสู่ทองคำแท่งกายภาพที่จัดเก็บไว้ในอาณาเขตอธิปไตยของตนเอง

                    1.2 การสะสมเชิงยุทธศาสตร์แบบไม่สนราคา (Price-Insensitive Accumulation): ธนาคารกลางจีน (PBoC), อินเดีย (RBI) และรัสเซีย เดินหน้าเข้าซื้อทองคำในระดับพันตันต่อปีอย่างต่อเนื่อง สร้างแนวรับเชิงโครงสร้างที่มั่นคงให้ตลาดทองคำโลก

                    1.3 การวางฐานรากระบบชำระเงินทางเลือก: ทองคำถูกนำมาใช้เป็นสินทรัพย์อ้างอิงเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับหน่วยบัญชีร่วม (Settlement Unit) หรือโครงสร้างการเงินที่ใช้ทองคำและสินค้าโภคภัณฑ์หนุนหลัง (Commodity-backed) เพื่อลดทอนการพึ่งพาเงินตรากระดาษ (Fiat Currency) ที่ไร้หลักประกัน

               2. ยุทธการทลายระบบเปโตรดอลลาร์ในตลาดพลังงานโลก (De-Petrodollarization)

                    2.1 นับตั้งแต่ปี 1974 ข้อตกลงความมั่นคงแลกการค้าน้ำมันด้วยดอลลาร์ระหว่างสหรัฐฯ กับซาอุดีอาระเบียได้สร้าง “อุปสงค์เทียม” ค้ำจุนค่าเงินดอลลาร์มาอย่างยาวนาน

                    2.2 การขยายตัวของกลุ่ม BRICS+ ซึ่งดึงมหาอำนาจพลังงานอย่างซาอุดีอาระเบีย สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ และอิหร่าน เข้ามาร่วมกลุ่ม ทำให้ BRICS+ ควบคุมผลผลิตน้ำมันดิบเกินหนึ่งในสามของโลก

                    2.3 การกำเนิดของ Petroyuan ผ่านตลาด Shanghai Petroleum and Natural Gas Exchange ควบคู่กับการใช้เงินรูปีและดีแรห์ม (AED) ชำระค่าน้ำมันข้ามพรมแดน รวมถึงการทำสัญญาแลกเปลี่ยนเงินตราทวิภาคี (Bilateral Currency Swaps) ทำให้การค้าพลังงานโลกไม่ต้องแปลงสภาพผ่านดอลลาร์อีกต่อไป

               3. การวางโครงข่ายการเงินคู่ขนานตัดขาดการพึ่งพา SWIFT

                    3.1 กลุ่มพันธมิตรทางเลือกเร่งสร้างระบบส่งผ่านข้อความและชำระเงินของตนเอง เช่น CIPS ของจีน และ SPFS ของรัสเซีย

                    3.2 การผลักดันโครงการ mBridge (ระบบชำระเงินดิจิทัลระหว่างธนาคารกลางข้ามพรมแดน) และ BRICS Pay ช่วยให้การทำธุรกรรมระหว่างประเทศเกิดขึ้นแบบ Real-time โดยตรงระหว่างธนาคารกลาง ตัดตอนระบบตัวกลางอย่าง CHIPS ในนิวยอร์ก และลดทอนประสิทธิภาพของมาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก
               การเปลี่ยนผ่านเชิงสถาปัตยกรรมการเงิน: จากระบบเก่าสู่ระบบใหม่ การขับเคลื่อนดังกล่าวส่งผลให้โครงสร้างการเงินระหว่างประเทศเปลี่ยนแปลงใน 4 มิติสำคัญ
               (1) การค้าพลังงาน: เปลี่ยนผ่านจากการผูกขาดโดยเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD Monopoly) ไปสู่การใช้ตะกร้าหลายสกุลเงิน ทั้งเงินหยวนและสกุลเงินท้องถิ่นของคู่ค้า
               (2) แกนหลักของทุนสำรองระหว่างประเทศ: เปลี่ยนจากการถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ (US Treasuries) ไปสู่พอร์ตทุนสำรองแบบผสมผสาน โดยมีทองคำแท่งและสินทรัพย์หลากสกุลเป็นแกนหลัก
               (3) โครงข่ายส่งผ่านธุรกรรม: เปลี่ยนจากการพึ่งพาระบบ SWIFT และ CHIPS ที่ศูนย์กลางอยู่นิวยอร์ก ไปสู่โครงข่ายพหุภาคีอย่าง CIPS, mBridge และข้อตกลงทวิภาคี
               (4) จุดค้ำประกันเสถียรภาพ: เปลี่ยนจากการพึ่งพาอำนาจทางทหารและตลาดทุนสหรัฐฯ ไปสู่การค้ำประกันด้วยสินทรัพย์ที่จับต้องได้จริง (Hard Assets) เช่น พลังงานและแร่ธาตุ
ข้อจำกัดเชิงยุทธศาสตร์และความเป็นจริงของดุลอำนาจ

               แม้แนวโน้ม De-dollarization จะรุกคืบอย่างต่อเนื่อง แต่การโค่นล้มอำนาจดอลลาร์อย่างเบ็ดเสร็จยังเผชิญอุปสรรคเชิงโครงสร้าง

               [1] ความลึกและสภาพคล่องของตลาดทุน (Capital Market Depth): ตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ ยังคงเป็นตลาดที่มีสภาพคล่อง ขนาด และการเปิดเสรีสูงที่สุดในโลก ในขณะที่เงินหยวนของจีนยังเผชิญข้อจำกัดเรื่องการควบคุมเงินทุนเคลื่อนย้าย (Capital Controls)

               [2] ความขัดแย้งทางยุทธศาสตร์ภายในกลุ่ม: สมาชิก BRICS ไม่ได้เป็นเนื้อเดียวกัน เช่น อินเดียต้องการผลักดันค่าเงินรูปีและรักษาสมดุลความสัมพันธ์กับชาติตะวันตก มากกว่าการยอมรับความเป็นใหญ่ของเงินหยวนจีนเข้ามาแทนที่ดอลลาร์

              การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้จึงไม่ใช่การล่มสลายของเงินดอลลาร์ในชั่วข้ามคืน แต่คือการก้าวเข้าสู่ยุค “ระบบการเงินแบบแยกส่วนหลายแกน” (Fragmentation & Multipolarity) ที่ดอลลาร์สหรัฐสูญเสียสถานะการผูกขาดในตลาดพลังงาน ขณะที่ทองคำและสินทรัพย์กายภาพหวนคืนสู่บทบาทผู้รักษาเสถียรภาพสูงสุดของระบบทุนสำรองโลกอีกครั้ง

ที่มา: น.อ.ดร.จิระวัฒน์ อภิภัทรชัยวงศ์  ผู้ลงข่าวโดย พิสิษฐ์ จิตอาสา

——————————————————————————————————————————–

• แชร์
• ทวีต
• ส่งไลน์